Sáng 10/4/2026, tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (12 Đào Tấn, Hà Nội), Lễ khai mạc trưng bày “Chuyến bay Liên hợp 37 – Biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt Nam – Liên bang Nga” đã được tổ chức trang trọng.
Tham dự Lễ khai mạc có lãnh đạo Bộ Nội vụ, đại diện lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam; đại diện Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga, các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế; cùng đông đảo nhà khoa học, chuyên gia, cơ quan báo chí và công chúng.
Đặc biệt, sự hiện diện của Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Liên Xô Phạm Tuân – nhà du hành vũ trụ đầu tiên của Việt Nam – đã mang đến ý nghĩa sâu sắc cho buổi lễ. Là nhân chứng lịch sử của chuyến bay Soyuz-37, ông không chỉ là niềm tự hào của dân tộc mà còn là biểu tượng sống động của tình hữu nghị Việt – Nga, góp phần làm cho những tư liệu, hiện vật tại trưng bày trở nên chân thực và giàu cảm xúc hơn.
Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng nhấn mạnh, chuyến bay Soyuz-37 là biểu tượng của tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Ông khẳng định, thông qua công tác sưu tầm, giải mật và phát huy giá trị tài liệu, ngành lưu trữ đang góp phần kết nối quá khứ với hiện tại, mở ra những triển vọng hợp tác trong tương lai.
Cục trưởng Đặng Thanh Tùng phát biểu khai mạc trưng bày.
Đại diện Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga, ông Efimenko Andrey Ruslanovich, Vụ trưởng Vụ Pháp chế lưu trữ cho biết, trưng bày được tổ chức vào thời điểm đặc biệt khi thế giới kỷ niệm những dấu mốc lớn của ngành vũ trụ. Chuyến bay Soyuz-37 năm 1980 – với sự tham gia của hai nhà du hành Viktor Gorbatko và Phạm Tuân – được khẳng định là biểu tượng vĩnh cửu của niềm tin và tình hữu nghị giữa hai dân tộc, được lưu giữ và tái hiện qua các tài liệu lưu trữ quý giá.
Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko phát biểu tại lễ khai mạc.
Đại sứ Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko nhấn mạnh, từ chuyến bay của Yuri Gagarin năm 1961 đến sứ mệnh Xô – Việt năm 1980 đều là những cột mốc có ý nghĩa toàn cầu, mở ra kỷ nguyên khám phá khoa học – công nghệ mới, đồng thời góp phần củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.
Ông Efimenko Andrey Ruslanovich, Vụ trưởng Vụ Pháp chế lưu trữ, Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga phát biểu tại lễ khai mạc.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy đánh giá cao vai trò của công tác lưu trữ trong bảo tồn ký ức lịch sử, đồng thời nhấn mạnh việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế, ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số để đưa tài liệu lưu trữ đến gần hơn với công chúng.
Phát biểu tại buổi lễ, Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Liên Xô Phạm Tuân bày tỏ xúc động khi nhắc lại dấu mốc lịch sử của chuyến bay đầu tiên của loài người vào vũ trụ do Yuri Gagarin thực hiện năm 1961 – sự kiện mở ra kỷ nguyên chinh phục không gian của nhân loại. Ông cho biết, việc trở thành người Việt Nam và cũng là người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ trong chương trình Intercosmos là niềm vinh dự lớn lao, đồng thời là trách nhiệm nặng nề.
Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Liên Xô Phạm Tuân phát biểu cảm tưởng tại lễ khai mạc.
Ông chia sẻ về quá trình huấn luyện nghiêm ngặt, sự hồi hộp trước thời khắc rời Trái Đất và những trải nghiệm đặc biệt trong 8 ngày làm việc trên quỹ đạo. Trong chuyến bay lịch sử trên tàu Soyuz-37, phi hành đoàn đã thực hiện hàng chục thí nghiệm khoa học, góp phần vào chương trình nghiên cứu chung.
Trung tướng Phạm Tuân nhấn mạnh, thành công của chuyến bay không chỉ là thành tựu khoa học mà còn là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị bền chặt, sự tin cậy và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay. Ông bày tỏ niềm tự hào khi những giá trị đó tiếp tục được gìn giữ, phát huy và lan tỏa tới các thế hệ hôm nay và mai sau.
Trưng bày giới thiệu hệ thống tài liệu, hình ảnh, phim tư liệu và hiện vật tiêu biểu, trong đó có những kỷ vật từng được mang vào vũ trụ, tái hiện sinh động hành trình của chuyến bay Soyuz-37.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy phát biểu tại lễ khai mạc.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban Tổ chức cũng ra mắt ấn phẩm hợp tác song ngữ Việt – Nga về Hội nghị Paris, tiếp tục khẳng định chiều sâu hợp tác giữa các cơ quan lưu trữ hai nước.
Lễ khai mạc khép lại trong không khí trang trọng, mở ra không gian trưng bày giàu giá trị lịch sử, khoa học và nhân văn, góp phần lan tỏa tinh thần hợp tác Việt Nam – Liên bang Nga trong giai đoạn mới.
Cục trưởng Đặng Thanh Tùng tặng quà lưu niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân.
Ông Efimenko Andrey Ruslanovich, Vụ trưởng Vụ Pháp chế lưu trữ, Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga tặng quà Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân
Thứ trưởng bộ Nội vụ Cao Huy trao ấn phẩm song ngữ Việt – Nga về Hội nghị Paris cho Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam Gennady Bezdetko
Một số hình ảnh tại lễ khai mạc trưng bày:
Ba phi hành gia Nga (Sergei Kutsverchkov, Sergei Mikayev, và Andrei Fedyaev) đang làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) đã gửi lời chào nồng nhiệt và chúc mừng tới Việt Nam nhân dịp khai mạc trưng bày.
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân ký tặng sách.
 |
 |
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân cùng các đại biểu tham quan triển lãm
Các đại biểu tham dự khai mạc trưng bày chụp ảnh lưu niệm.
PV L.D
Nguồn: Trang thông tin Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước