Sáng ngày 18/8, tại Hà Nội, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước tổ chức Hội thảo về dự thảo hồ sơ trình Đề án tổng thể “Xây dựng, vận hành Nền tảng số quốc gia về văn thư, lưu trữ giai đoạn 2026-2030” khu vực phía Bắc.
Hội thảo do ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, chủ trì. Dự Hội thảo có TS Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Chủ tịch Hiệp hội Khoa học Hành chính Việt Nam; Trung tướng Đặng Vũ Sơn, nguyên Trưởng ban Cơ yếu Chính phủ; đại diện Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam; PGS.TS Vũ Thị Phụng, Phó Chủ tịch Hội Văn thư và Lưu trữ Việt Nam, nguyên Trưởng Khoa Lưu trữ học và Quản trị Văn phòng, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Tham dự Hội thảo còn có hơn 150 đại biểu, gồm đại diện các bộ, ngành, cơ quan trung ương, doanh nghiệp nhà nước; Sở Nội vụ, Sở Khoa học và Công nghệ, lưu trữ lịch sử một số tỉnh, thành phố khu vực miền Bắc và lãnh đạo, công chức, viên chức Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Trong đó, khối địa phương có đại diện 18 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc.
Cục trưởng Đặng Thanh Tùng phát biểu khai mạc Hội thảo.
Phát biểu khai mạc, Cục trưởng Đặng Thanh Tùng nhấn mạnh Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên dữ liệu, kỷ nguyên số, đặt ra yêu cầu xây dựng nền văn thư, lưu trữ mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước. Khi nền kinh tế vận hành trên dữ liệu, quản trị và điều hành quốc gia bằng dữ liệu, hoạt động của các cơ quan hành chính cũng phải dựa trên dữ liệu và đáp ứng yêu cầu quản trị dữ liệu tiên tiến.
Theo Cục trưởng, một trong những bước ngoặt quan trọng của Đề án là quản lý tài liệu ngay từ khi hình thành, xuyên suốt toàn bộ vòng đời, thay cho phương thức tài liệu được lưu giữ phân tán tại các cơ quan rồi nhiều năm sau mới thu nộp về lưu trữ. Mục tiêu là xây dựng, vận hành nền lưu trữ số quốc gia đến năm 2030, trong đó tài liệu được quản lý tập trung, thống nhất trên nền tảng số quốc gia dùng chung.
Cách tiếp cận này sẽ tạo thay đổi căn bản đối với công tác văn thư, lưu trữ. Khi tài liệu được quản lý ngay từ thời điểm hình thành, dữ liệu gốc được tập trung, tạo nguồn dữ liệu phục vụ quản trị, điều hành và khai thác kịp thời. Theo Cục trưởng, phương thức làm việc truyền thống, trong đó văn thư kết thúc bằng việc chuẩn bị tài liệu để nộp lưu vào lưu trữ, cũng sẽ được thay đổi.
Cục trưởng Đặng Thanh Tùng đề nghị chuyển từ tư duy quản lý tài liệu, hồ sơ sang quản trị dữ liệu số; từ mô hình phân tán, cục bộ sang tập trung, thống nhất ở quy mô quốc gia, hướng tới dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”. Đây là những nội dung trọng tâm được đề nghị các đại biểu tập trung góp ý.
Cùng với đó, phương thức phát huy giá trị tài liệu lưu trữ cần được đổi mới, từ chủ yếu phục vụ đọc tại các trung tâm lưu trữ sang “phục vụ thông minh”, tận dụng các công cụ của thời đại trí tuệ nhân tạo. Cục trưởng cho rằng dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi được khai thác, sử dụng và đóng góp trực tiếp cho phát triển kinh tế – xã hội.
Cục trưởng cũng đặt ra yêu cầu hiệu quả của Đề án phải được đo đếm bằng những giá trị cụ thể, không chỉ dừng ở việc xây dựng và vận hành một nền tảng công nghệ. Việc đầu tư nguồn lực cho Đề án cần thể hiện khả năng tiết kiệm, nâng cao hiệu quả quản trị và đóng góp vào tăng trưởng GDP.
Bà Nguyễn Thị Chinh, Trưởng phòng Quản lý Nghiệp vụ Văn thư – Lưu trữ, trình bày tổng thể Đề án và báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý đối với dự thảo hồ sơ trình Đề án.
Tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Chinh, Trưởng phòng Quản lý Nghiệp vụ Văn thư – Lưu trữ, trình bày tổng thể Đề án và báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý đối với dự thảo hồ sơ trình Đề án. Theo báo cáo của Phòng Quản lý Nghiệp vụ Văn thư – Lưu trữ, Thường trực xây dựng Đề án, cơ quan soạn thảo đã tổng hợp, tiếp thu 257 ý kiến góp ý của 60 cơ quan, tổ chức (20 bộ, cơ quan ngang bộ, 32 địa phương, 14 tập đoàn, tổng công ty nhà nước, 2 hiệp hội). Các ý kiến tập trung vào mục tiêu, lộ trình triển khai, mô hình vận hành Nền tảng, cơ chế đầu tư, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu, nguồn nhân lực, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ.
Tại Hội thảo, các đại biểu tập trung góp ý vào một số vấn đề chính sau: mục tiêu, chỉ tiêu chỉnh lý và số hóa tài liệu giấy tồn đọng, đặc biệt khối lượng tài liệu quá lớn sau sắp xếp tổ chức bộ máy; sự phân định trách nhiệm giữa cơ quan là chủ quản cơ sở dữ liệu (Bộ Nội vụ), cơ quan quản lý hạ tầng công nghệ và bảo đảm an ninh, an toàn thông tin hệ thống (Bộ Công an), cơ quan, tổ chức tạo lập và cập nhật cơ sở dữ liệu (bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp nhà nước; vấn đề pháp lý của thông tin được cung cấp bởi AI; nguồn nhân lực tổ chức triển khai thực hiện đề án và lộ trình thực hiện Đề án.
Trao đổi tại Hội thảo, ông Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hội Khoa học hành chính Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ, cho rằng xu hướng quản trị đang chuyển từ quản lý hành chính sang kiến tạo, ban hành quyết định trên cơ sở dữ liệu, đáp ứng yêu cầu ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành. Ông đề nghị tiếp tục làm rõ phạm vi của Đề án, trong đó xem xét các cơ quan lập pháp, tư pháp và bổ sung giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn trong số hóa tài liệu lưu trữ quá khứ.
PGS.TS Vũ Thị Phụng đánh giá Đề án là bước ngoặt lớn, nâng tầm công tác văn thư, lưu trữ. Bà đề nghị làm rõ khái niệm Nền tảng số quốc gia, phạm vi của Đề án, thống nhất cách sử dụng các khái niệm “quản lý” và “quản trị”, đồng thời xây dựng các mục tiêu có thể đo lường, đánh giá được và xem xét kỹ vấn đề bảo mật.
Ông Trần Anh Tuấn, Chủ tịch Hội Khoa học hành chính Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ phát biểu trao đổi – thảo luận tại Hội thảo.
Ông Nguyễn Anh Tú, Giám đốc Trung tâm hỗ trợ kỹ thuật, Cục Chứng thực số và Bảo mật thông tin, Ban Cơ yếu Chính phủ phát biểu trao đổi – thảo luận tại Hội thảo.
PGS.TS Vũ Thị Phụng, Phó Chủ tịch Hội Văn thư Lưu trữ Việt Nam, nguyên Trưởng khoa Lưu trữ học & Quản trị văn phòng, Trường ĐHKHXH&NV, ĐHQG Hà Nội phát biểu trao đổi – thảo luận tại Hội thảo.
Bà Lê Thị Bình, đại diện Bộ Tài chính phát biểu trao đổi thảo luận tại Hội thảo.
Từ thực tiễn triển khai, đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) ông Đoàn Văn Huy, Phó Chánh Văn phòng cho biết tập đoàn đã thí điểm lưu toàn bộ văn bản đến tại văn thư, thực hiện ký số, lưu trữ và quản lý tập trung, thống nhất toàn bộ tài liệu. Dữ liệu đã sẵn sàng để đồng bộ, kết nối vào Nền tảng số quốc gia về văn thư, lưu trữ. EVN đề nghị lưu ý khả năng đồng bộ Nền tảng với các phần mềm đang được sử dụng tại cơ quan, tổ chức và xác định rõ nhóm tài liệu cần số hóa nhằm tránh lãng phí ngân sách.
Đại diện Sở Nội vụ thành phố Hải Phòng, bà Nguyễn Thị Lan, Phó Giám đốc Sở Nội vụ đề nghị coi chuẩn hóa và kết nối dữ liệu là yếu tố cốt lõi của Đề án; đồng thời quan tâm kế thừa, chuyển đổi dữ liệu đã hình thành tại các cơ quan, tổ chức. Hải Phòng đề xuất mỗi tài liệu được số hóa một lần để sử dụng xuyên suốt quá trình hoạt động, đồng thời gắn việc xử lý tài liệu tồn đọng với lộ trình số hóa và hoàn thiện định mức để địa phương có thể triển khai đồng bộ.
Đại diện đơn vị được lựa chọn thí điểm, ông Đoàn Quang Huy, Phó Chánh Văn phòng Tập đoàn Điện lực Việt Nam phát biểu tại Hội thảo.
Đại diện địa phương được lựa chọn thí điểm, bà Nguyễn Thị Lan, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hải Phòng phát biểu tại Hội thảo.
Quang cảnh Hội thảo.
Hội thảo là lần thứ ba Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước tổ chức liên quan đến Đề án, bên cạnh nhiều phiên làm việc với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp công nghệ. Các ý kiến tại Hội thảo sẽ tiếp tục được tổng hợp, tiếp thu, giải trình để hoàn thiện dự thảo hồ sơ trình Đề án.
PV
Nguồn: Trang Thông tin điện tử Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước