Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương;
Kính thưa các quý vị đại biểu, các nhà khoa học, các cơ quan báo chí, truyền thông;
Thưa toàn thể quý vị!
Hôm nay, trong không khí trang trọng và đầy ý nghĩa, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước trân trọng tổ chức Lễ ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu. Thay mặt tập thể lãnh đạo và toàn thể cán bộ, công chức, viên chức ngành Lưu trữ, tôi xin gửi tới các đồng chí lãnh đạo, các quý vị đại biểu, các nhà khoa học, các đối tác, các bạn đồng nghiệp lời chào mừng nồng nhiệt và lời cảm ơn chân thành nhất vì đã hiện diện và đồng hành cùng chúng tôi trong sự kiện hôm nay.
Ông Đặng Thanh Tùng – Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phát biểu tại Lễ ra mắt “Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu”. Ảnh: Xuân Hùng
Kính thưa quý vị,
Tài liệu lưu trữ quốc gia là nguồn sử liệu gốc đặc biệt quan trọng, phản ánh trung thực tiến trình lịch sử, văn hóa, tư duy quản trị và sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ. Trong đó, Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn – hai khối di sản tư liệu thế giới được UNESCO ghi danh – không chỉ là niềm tự hào của ngành Lưu trữ, mà còn là tài sản vô giá của quốc gia, của dân tộc Việt Nam.
Nhận thức sâu sắc giá trị đó, dưới sự quan tâm, chỉ đạo nhất quán của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, đặc biệt thông qua các Đề án trọng điểm về bảo quản và phát huy giá trị tài liệu Châu bản triều Nguyễn, Mộc bản triều Nguyễn do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2016, ngành Lưu trữ đã từng bước chuyển từ tư duy “lưu giữ” sang tư duy bảo quản gắn với phát huy và chuyển đổi mạnh mẽ sang phục vụ xã hội, phục vụ cộng đồng.
Không gian giới thiệu ngày hôm nay không chỉ hiện thực hóa quy định của Luật Lưu trữ năm 2024 trong việc chủ động bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của Nhân dân, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ của một quốc gia phải là địa chỉ tin cậy nhất giới thiệu những tài liệu quý, tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống của mỗi quốc gia. Đặc biệt, quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Cục xác định: chuyển đổi số trong lưu trữ chính là chuyển đổi cách thức cung cấp thông tin, cách công chúng tiếp cận và sử dụng tài liệu lưu trữ. Không gian giới thiệu này chính là nơi hiện thực hóa cách tiếp cận đó và được xác định là trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phục vụ xã hội của ngành Lưu trữ trong giai đoạn mới.
Tuy nhiên, đây mới chỉ là những nỗ lực tâm huyết bước đầu. Ngay trong khuôn khổ của một trụ sở hành chính của cơ quan quản lý nhà nước về văn thư, lưu trữ, chúng tôi đã ưu tiên dành những nguồn lực tốt nhất để kiến tạo một không gian mở, sẵn sàng đón tiếp công chúng. Đây không chỉ là việc sắp xếp một diện tích giới thiệu đơn thuần, mà còn khẳng định quyết tâm mạnh mẽ của ngành Lưu trữ trong việc đưa di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ quốc gia đến gần hơn với công chúng. Chúng tôi luôn nhận thức sâu sắc rằng, với chiều sâu lịch sử hàng nghìn năm văn hiến và truyền thống hào hùng của dân tộc, di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia không thể và không nên chỉ dừng lại ở quy mô hiện tại. Để thực sự xứng đáng với ‘hồn cốt’ dân tộc, với những giá trị ký ức thiêng liêng mà tiền nhân để lại, những di sản tư liệu, tài liệu quý giá ấy cần được đặt trong một không gian tương xứng – một công trình mang tầm vóc quốc gia, trang trọng và tinh tế.
Chúng ta có quyền tin tưởng và kỳ vọng rằng, Không gian ngày hôm nay sẽ là ‘hạt giống’ quan trọng khởi đầu cho một hành trình mới. Để trong một tương lai rất gần, một không gian xứng tầm sẽ hiện hữu – như một sự tri ân tất yếu của thế hệ hôm nay dành cho quá khứ, và là món quà ý nghĩa nhất mà chúng ta trang trọng trao truyền lại cho muôn đời sau.
Chúng tôi mong muốn nơi đây sẽ trở thành một điểm đến văn hóa có chiều sâu, một “lớp học lịch sử trực quan”, một hệ sinh thái học tập mở, phục vụ đa dạng đối tượng: từ học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu đến đông đảo công chúng và bạn bè quốc tế.
Kính thưa quý vị,
Di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ chỉ có thể thực sự hồi sinh và đồng hành cùng sự phát triển của dân tộc khi có sự chung tay của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Để có được thành quả như ngày hôm nay, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước luôn trân trọng và biết ơn sự chỉ đạo quyết liệt và sự tin tưởng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ và trực tiếp là lãnh đạo Bộ Nội vụ. Chính sự tin tưởng và những quyết sách mang tính đột phá về cơ chế, chính sách cùng việc phê duyệt các Đề án lớn từ năm 2016 đã tạo ra ‘bệ phóng’ vững chắc cho ngành Lưu trữ.
Xin trân trọng cảm ơn các nhà khoa học, các chuyên gia đầu ngành và các đơn vị công nghệ đã đồng hành, mang đến những giải pháp tu bổ, phục chế tiên tiến và hệ thống phần mềm, thiết bị số hóa chuyên dụng nhất. Sự đóng góp của quý vị không chỉ giúp chúng tôi giải quyết bài toán khắc nghiệt của thời gian và khí hậu, mà còn trực tiếp ‘hồi sinh’ những trang tài liệu đã hư hại nghiêm trọng, đảm bảo cho các di sản tư liệu có thể tiếp tục tồn tại vững bền và trao truyền cho các thế hệ hàng trăm năm sau nữa.
Chúng tôi cũng xin gửi lời cảm ơn tới các cơ quan văn hóa, các đối tác trong và ngoài ngành. Sự đồng hành của quý vị không chỉ nằm ở những văn bản phối hợp, mà là sự hiện diện thực tế trong từng cuộc triển lãm, từng sự kiện giới thiệu di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ. Chính quý vị đã giúp chúng tôi đưa tài liệu từ kho lưu trữ đến được đúng đối tượng thụ hưởng, làm phong phú thêm đời sống văn hóa của cộng đồng.
Trân trọng cảm ơn các cơ quan đại diện ngoại giao và các tổ chức quốc tế đã quan tâm, hiện diện và đồng hành cùng chúng tôi. Sự ủng hộ của quý vị là nguồn động viên quý báu, tiếp thêm niềm tin và trách nhiệm để chúng tôi tiếp tục lan tỏa giá trị Di sản tư liệu Việt Nam – một bộ phận quan trọng của ký ức nhân loại – tới bạn bè quốc tế. Đặc biệt, trong bối cảnh Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước đang phối hợp chặt chẽ với Cục Lưu trữ Liên bộ, Bộ Văn hóa Cộng hòa Pháp hoàn thiện hồ sơ đệ trình UNESCO ghi danh khối tài liệu lưu trữ tiếng Pháp giai đoạn 1858-1954, sự đồng hành của quý vị càng có ý nghĩa thiết thực và sâu sắc hơn bao giờ hết.
Chúng tôi xin bày tỏ sự trân trọng và lời cảm ơn sâu sắc tới các cơ quan giáo dục, các cơ sở đào tạo và các nhà trường đã hiện diện trong buổi lễ hôm nay. Sự có mặt của quý vị không chỉ mang ý nghĩa đồng hành, mà còn khẳng định một trách nhiệm chung, giàu tính nhân văn: đó là giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, ý thức gìn giữ và tiếp nối các giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc. Chúng tôi kỳ vọng Không gian giới thiệu này sẽ trở thành một địa chỉ học tập trực quan, nơi thầy cô và các em học sinh, sinh viên có thể trực tiếp “chạm” vào lịch sử, để những bài học về hồn cốt dân tộc không chỉ nằm trên trang sách, mà hiện hữu sinh động qua từng tài liệu lưu trữ gốc.
Xin trân trọng cảm ơn các cơ quan báo chí, truyền thông. Quý vị là những người “truyền lửa”, giúp công chúng hiểu rằng lưu trữ không phải là những trang giấy cũ bụi bặm, mà là hồn cốt, là niềm tự hào dân tộc. Những bản tin, thước phim, bài báo của quý vị đã tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với lịch sử nước nhà.
Sự quan tâm, hỗ trợ và đồng hành của toàn thể quý vị không chỉ là nguồn động viên tinh thần to lớn, mà chính là nguồn lực trực tiếp, tiếp thêm sức mạnh để Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước hiện thực hóa sứ mệnh: Gìn giữ vẹn toàn ký ức quốc gia, khơi thông dòng chảy của lịch sử và biến những giá trị di sản thành nguồn lực nội sinh, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới.
Kính thưa quý vị,
Lễ ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu hôm nay là dấu mốc quan trọng, mở ra một hành trình mới trong việc “làm sống dậy” các giá trị di sản tư liệu. Tôi tin tưởng rằng, với sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, cùng tâm huyết và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ ngành Lưu trữ, công tác bảo quản và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ quốc gia sẽ tiếp tục đạt được nhiều kết quả thiết thực, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Nhân dịp năm mới, xin kính chúc các quý vị đại biểu sức khỏe, hạnh phúc và thành công.
Xin trân trọng cảm ơn!
Dưới đây là một số hình ảnh Đại biểu tham dự tham quan “Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu” trưng bày tại Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước – Địa chỉ số 12 Đào Tấn, phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội:
