Thực hiện Quyết định số 2194/QĐ-TTg ngày 24/12/2021 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình “Công bố tài liệu lưu trữ quốc gia phục vụ xây dựng, phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ chủ quyền đất nước”; đồng thời nhằm đẩy mạnh công tác tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo Việt Nam, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước phối hợp với Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, Bảo tàng Hải quân và Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân tổ chức Triển lãm “Hoàng Sa, Trường Sa – Biển, đảo thiêng liêng”.
Triển lãm sẽ diễn ra vào ngày 15 tháng 6 năm 2026 tại Bộ Tư Lệnh Vùng 3 Hải Quân (Số 103 Yết Kiêu, phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng).
I. MỤC ĐÍCH TRIỂN LÃM
Triển lãm nhằm công bố và giới thiệu tới công chúng những tài liệu lưu trữ quốc gia, hình ảnh, tư liệu và hiện vật tiêu biểu phản ánh lịch sử xác lập, thực thi và bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; quá trình đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo của dân tộc; tinh thần sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ lãnh thổ, lãnh hải của quân và dân Việt Nam.
Thông qua triển lãm, Ban Tổ chức mong muốn góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống yêu nước, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ và các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
II. NỘI DUNG TRIỂN LÃM
Với chủ đề “Hoàng Sa, Trường Sa – Biển, đảo thiêng liêng”, triển lãm được xây dựng thành ba nội dung chính:
1. HOÀNG SA, TRƯỜNG SA – CƯƠNG VỰC TỰ BAO ĐỜI
Hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là một phần của lãnh thổ Việt Nam, điều này đã được khẳng định trong các thời kỳ lịch sử. Các chúa Nguyễn, vua Nguyễn đã thực hiện nhiều phương thức quản lý, thực thi chủ quyền trên hai quần đảo này, như: thành lập đội Hoàng Sa, thu lượm sản vật, của cải; khảo sát, đo đạc, ghi nhật ký, vẽ bản đồ, cắm mốc, trồng cây, dựng bia miếu, cứu hộ thuyền buôn nước ngoài. Nội dung này đã được ghi trong các văn bản hành chính của triều đình nhà Nguyễn (tấu, sớ, phụng dụ,…) và chép lại trong bản gốc khắc in các bộ chính sử của Vương triều Nguyễn.
Thời kỳ Pháp thuộc, chính quyền thuộc địa Pháp nhiều lần lấy danh nghĩa bảo hộ cho Chính phủ Nam triều ra các văn bản tuyên bố và thực thi chủ quyền tại Hoàng Sa, Trường Sa, sau đó từng bước chuyển giao hai quần đảo này cho Việt Nam quản lý. Tài liệu lưu trữ quốc gia ghi lại các hoạt động quản lý và thực thi chủ quyền như: xây dựng trạm khí tượng, dựng bia chủ quyền, đảm bảo giao thông, liên lạc, thành lập, sáp nhập các đơn vị hành chính; cho các công ty thăm dò, khai thác khoáng sản, khai thác dịch vụ hàng hải tại Hoàng Sa, Trường Sa; khen thưởng các viên chức, binh lính làm việc tại Hoàng Sa và Trường Sa…
Bên cạnh đó, một số bản đồ do các nước phương Tây vẽ về Châu Á, khu vực Biển Đông, xuất bản từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XX, thể hiện quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa với tên gọi quốc tế là Pracel hay Paracels thuộc lãnh thổ của Đế chế An Nam (Việt Nam)… cũng là bằng chứng đanh thép khẳng định chủ quyền của Việt Nam tại hai quần đảo này.
2. BẢO VỆ CHỦ QUYỀN HOÀNG SA, TRƯỜNG SA
Nhà nước Việt Nam (qua các thời kỳ) đã quản lý, thực thi chủ quyền trên quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa một cách liên tục, hoà bình, tuân theo quy định của luật pháp quốc tế.
Tài liệu lưu trữ quốc gia và nhiều tư liệu lịch sử đã ghi lại một cách chân thực các sự kiện như: xây dựng trạm vô tuyến điện; các hoạt động tăng cường tiếp viện hàng tháng cho các đồn trú trên quần đảo Hoàng Sa; việc canh phòng Hoàng Sa; phụ cấp đặc biệt cho các binh sĩ đóng trên quần đảo Hoàng Sa; việc chia tách, sát nhập về mặt hành chính, thành lập các đơn vị hành chính cấp huyện tại hai quần đảo; các văn bản xác nhận và khẳng định chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; các dự án đồn trú và khai thác hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; việc phản đối hành động xâm chiếm trái phép quần đảo Hoàng Sa năm 1974 và dư luận quốc tế về việc này; quá trình tiếp quản các đảo trên quần đảo Trường Sa của Quân đội Nhân dân Việt Nam sau ngày giải phóng; hoạt động tuần tra, huấn luyện và bảo vệ đảo trên quần đảo Trường Sa cũng như các văn bản thể hiện lập trường của Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam về chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
3. TỰ HÀO BIỂN, ĐẢO QUÊ HƯƠNG
Kế thừa và phát huy truyền thống của ông cha ta trong lịch sử bảo vệ chủ quyền biển, đảo, nhất là quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta đã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, các cấp, các lực lượng khai thác, phát triển kinh tế biển kết hợp chặt chẽ với bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc, góp phần tạo môi trường hòa bình cho sự phát triển bền vững đất nước. Sự quan tâm, lãnh đạo đó được biểu hiện ở các mặt như: Xác định đường lối, chủ trương, đổi mới phương thức lãnh đạo sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa; xây dựng lực lượng quản lý, bảo vệ, thực thi pháp luật trên biển; phát triển kinh tế biển (khai thác dầu khí, phát triển nghề cá…) gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh; phát triển khoa học, nghệ thuật tác chiến biển, đảo; đẩy mạnh công tác giáo dục, tuyên truyền về biển, đảo, về chủ quyền của Việt Nam trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
III. THÔNG TIN KHAI MẠC VÀ THAM QUAN
Thời gian khai mạc: 07 giờ 30 phút ngày 15 tháng 6 năm 2026.
Địa điểm: Bộ Tư lệnh Vùng 3 Hải quân (số 103 Yết Kiêu, phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng).
Thời gian mở cửa phục vụ khách tham quan: từ ngày 15/6/2026 đến hết ngày 17/6/2026.
Triển lãm dự kiến có sự tham dự của Lãnh đạo Bộ Nội vụ; Lãnh đạo Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; Bộ Tư lệnh Quân chủng Hải quân; Đại diện các Ban, Bộ, Ngành Trung ương; Lãnh đạo thành phố Đà Nẵng; Các cơ quan nghiên cứu, Bảo tàng, Trung tâm Lưu trữ; cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang; đoàn viên thanh niên, học sinh, sinh viên và đông đảo nhân dân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
IV. GIÁ TRỊ NỔI BẬT CỦA TRIỂN LÃM
Điểm nhấn của triển lãm là hệ thống tài liệu lưu trữ quốc gia quý hiếm được tuyển chọn từ các Trung tâm Lưu trữ quốc gia, kết hợp với nhiều hình ảnh, hiện vật, tư liệu lịch sử có giá trị từ các cơ quan quân đội, bảo tàng và đơn vị hải quân.
Các tài liệu được trưng bày là những bằng chứng khách quan, xác thực, góp phần khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa theo tiến trình lịch sử và phù hợp với luật pháp quốc tế.
Thông qua việc công bố rộng rãi các tài liệu lưu trữ, triển lãm góp phần phát huy giá trị tài liệu lưu trữ quốc gia, lan tỏa tình yêu biển, đảo quê hương và nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền quốc gia trong cộng đồng.
V. THÔNG TIN BÁO CHÍ
Ban Tổ chức trân trọng kính mời các cơ quan thông tấn, báo chí, phát thanh, truyền hình đến tham dự, đưa tin về Triển lãm.
Thông tin liên hệ:
CỤC VĂN THƯ VÀ LƯU TRỮ NHÀ NƯỚC
Số 12 Đào Tấn, Giảng Võ, Hà Nội.
TRUNG TÂM LƯU TRỮ QUỐC GIA IV
Số 02 Yết Kiêu, Phường Cam Ly-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.
Điện thoại: 02633.560790
Triển lãm “Hoàng Sa, Trường Sa – Biển, đảo thiêng liêng” là hoạt động có ý nghĩa chính trị, lịch sử và giáo dục sâu sắc, góp phần lan tỏa những giá trị của tài liệu lưu trữ quốc gia, khẳng định chủ quyền biển, đảo Việt Nam và bồi đắp lòng yêu nước, trách nhiệm công dân đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trân trọng thông báo!